Ciało migdałowate.

Pan od „O KURWA!”

Wyobraź sobie, że spokojnie idziesz ulicą. Widzisz kątem oka, nagle coś gwałtownie się porusza. Jeszcze nie wiesz, czy to pies, rower czy reklamówka lecąca z wiatrem. Ale Twoje ciało już zdążyło się spiąć. Gratulacje. Właśnie do akcji wkroczyło ciało migdałowate.

Nie jest centrum strachu

To jeden z najczęściej powielanych mitów. Ciało migdałowate nie odpowiada wyłącznie za strach. Jego zadaniem jest błyskawiczne ocenianie, czy coś może być ważne dla naszego przetrwania. Można powiedzieć, że działa jak ochroniarz. Nie analizuje sytuacji godzinami. Patrzy, marszczy brwi i krzyczy:

„Szefie, sprawdź to. Może być przypał.”

Dopiero później bardziej „rozsądne” części mózgu analizują, czy rzeczywiście było się czego bać. Czasami okazuje się, że zagrożeniem był… krzak.

Gdzie się znajduje?

Każdy z nas ma dwa ciała migdałowate — po jednym w każdej półkuli mózgu. Leżą głęboko w płatach skroniowych i są częścią układu limbicznego, czyli sieci struktur odpowiedzialnych między innymi za emocje, uczenie się i pamięć.

Za co odpowiada?

Między innymi za:

• szybkie wykrywanie potencjalnego zagrożenia,
• nadawanie emocjonalnego znaczenia wydarzeniom,
• uczenie się na podstawie emocjonalnych doświadczeń,
• rozpoznawanie emocji u innych ludzi,
• wpływanie na uwagę i pamięć.

Co ciekawe, bierze udział również w przetwarzaniu pozytywnych emocji i nagrody. To nie jest wyłącznie „alarm przeciwpożarowy”.

A co z zaburzeniami psychicznymi?

Badania pokazują, że nieprawidłowe funkcjonowanie lub nadmierna reaktywność ciała migdałowatego może mieć znaczenie między innymi w:

• PTSD,
• zaburzeniach lękowych,
• fobiach,
• depresji,
• niektórych zaburzeniach ze spektrum autyzmu.

To jednak nie oznacza, że samo ciało migdałowate „powoduje” te zaburzenia. Mózg działa jak zespół, a nie jak jeden samotny bohater.

Ciekawostka

Jeśli kiedyś usłyszysz, że ciało migdałowate to wyłącznie „ośrodek strachu”, możesz spokojnie poprawić rozmówcę. Naukowcy od dawna wiedzą, że uczestniczy ono także w przetwarzaniu nagrody, relacji społecznych, uwagi oraz uczeniu się. To znacznie bardziej wszechstronna struktura, niż kiedyś sądzono.

Źródła

• Sah P. i wsp. The amygdaloid complex: anatomy and physiology. Physiological Reviews (2003).
• Phelps E.A., LeDoux J.E. Contributions of the amygdala to emotion processing. Neuron (2005).
• Hariri A.R., Whalen P.J. The amygdala: inside and out (2011).
• Adolphs R. What does the amygdala contribute to social cognition? (2010).