Achmofobia to silny i utrzymujący się lęk przed ostrymi lub spiczastymi przedmiotami, takimi jak noże, igły, nożyczki, gwoździe, szpilki czy odłamki szkła. Osoba z tą fobią obawia się najczęściej zranienia siebie lub innych.
Lęk może pojawiać się zarówno podczas kontaktu z ostrymi przedmiotami, jak i na samą myśl o ich użyciu lub widoku zdjęcia przedstawiającego takie przedmioty.
Objawy
Podczas kontaktu z ostrymi przedmiotami mogą wystąpić:
- silny lęk,
- przyspieszone bicie serca,
- pocenie się,
- drżenie rąk,
- zawroty głowy,
- nudności,
- uczucie omdlenia,
- napad paniki,
- unikanie korzystania z ostrych narzędzi.
Możliwe przyczyny
Rozwój achmofobii może być związany z:
- traumatycznym zranieniem,
- obserwowaniem wypadku z udziałem ostrych przedmiotów,
- bolesnymi doświadczeniami medycznymi (np. szycie ran),
- wyuczonym lękiem od rodziców,
- predyspozycjami do zaburzeń lękowych.
Czynniki ryzyka
- doświadczenia urazowe,
- dzieciństwo,
- inne zaburzenia lękowe,
- PTSD,
- dodatni wywiad rodzinny dotyczący zaburzeń lękowych.
Leczenie
Najczęściej stosowane metody obejmują:
- terapię poznawczo-behawioralną (CBT),
- terapię ekspozycyjną,
- techniki relaksacyjne,
- leczenie farmakologiczne w uzasadnionych przypadkach.
Czy jest uznawana medycznie?
Achmofobia jest uznawana za fobię specyficzną. Nie stanowi odrębnej jednostki chorobowej w klasyfikacjach DSM-5 ani ICD-11, lecz należy do grupy fobii specyficznych.
Podobne fobie
- Belonefobia – lęk przed igłami.
- Trypanofobia – lęk przed zastrzykami.
- Blennofobia – w niektórych przypadkach może współwystępować, jeśli lęk wiąże się z ranami i krwią.
- Hemofobia – lęk przed krwią.
Ciekawostki
- U części osób achmofobii towarzyszy reakcja wazowagalna, prowadząca do zawrotów głowy lub omdlenia.
- Fobia może utrudniać gotowanie, szycie, majsterkowanie, a nawet wykonywanie badań medycznych.
- Termin aichmophobia jest częściej spotykany w literaturze anglojęzycznej niż forma achmophobia.
Częstość występowania
Dokładna częstość nie jest znana. Jest to rzadka fobia specyficzna, choć lęk przed igłami i ostrymi narzędziami występuje stosunkowo często.
Klasyfikacja
ICD-11: 6B03 – Fobia specyficzna (Specific Phobia)
DSM-5: Specific Phobia
Źródła naukowe
- ICD-11 – World Health Organization (WHO)
- DSM-5-TR – American Psychiatric Association
- Antony MM, Barlow DH. Handbook of Assessment and Treatment Planning for Psychological Disorders
- Öst LG. Specific Phobias