Agrafobia to silny i utrzymujący się lęk przed możliwością doświadczenia przemocy seksualnej lub stania się ofiarą napaści seksualnej. Lęk może prowadzić do unikania określonych miejsc, sytuacji lub kontaktów z nieznajomymi.
Należy odróżnić uzasadnioną ostrożność od agrafobii. O fobii mówi się wtedy, gdy lęk jest nadmierny, utrzymuje się przez dłuższy czas i znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Objawy
Mogą obejmować:
- silny lęk,
- przyspieszone bicie serca,
- pocenie się,
- drżenie ciała,
- napięcie mięśni,
- napady paniki,
- unikanie samotnego wychodzenia z domu,
- unikanie nieznanych miejsc lub osób.
Możliwe przyczyny
Rozwój agrafobii może być związany z:
- doświadczeniem przemocy seksualnej,
- próbą napaści,
- byciem świadkiem podobnego zdarzenia,
- przewlekłym stresem,
- innymi zaburzeniami lękowymi,
- predyspozycjami biologicznymi.
Czynniki ryzyka
- przebyta trauma,
- PTSD,
- zaburzenia lękowe,
- przewlekły stres,
- dodatni wywiad rodzinny dotyczący zaburzeń lękowych.
Leczenie
Najczęściej stosowane metody obejmują:
- terapię poznawczo-behawioralną (CBT),
- terapię traumy, jeśli przyczyną było traumatyczne wydarzenie,
- terapię ekspozycyjną w odpowiednio dobranych przypadkach,
- leczenie farmakologiczne w uzasadnionych sytuacjach.
Czy jest uznawana medycznie?
Agrafobia jest opisywana w literaturze jako fobia specyficzna. Nie stanowi odrębnej jednostki chorobowej w klasyfikacjach DSM-5 ani ICD-11.
Podobne fobie
- Androfobia – lęk przed mężczyznami.
- Gynofobia – lęk przed kobietami.
- Agorafobia – lęk przed sytuacjami, z których trudno uciec lub uzyskać pomoc.
Ciekawostki
- Agrafobia występuje znacznie rzadziej niż inne fobie specyficzne.
- U części osób lęk rozwija się po traumatycznym wydarzeniu, ale nie jest to regułą.
- W praktyce klinicznej objawy mogą nakładać się z objawami PTSD.
Częstość występowania
Dokładna częstość występowania nie jest znana. Uważa się, że jest to rzadka fobia specyficzna.
Klasyfikacja
ICD-11: 6B03 – Fobia specyficzna (Specific Phobia)
DSM-5-TR: Specific Phobia
Źródła naukowe
- ICD-11 – World Health Organization (WHO)
- DSM-5-TR – American Psychiatric Association
- National Institute of Mental Health (NIMH)
- Öst LG. Specific Phobias