Facet od nocnej zmiany, którego nikt nie zauważa… dopóki nie przestanie pracować.

Wyobraź sobie ogromną firmę. Dyrektor podejmuje decyzje. Bibliotekarz zapisuje wspomnienia. Ochroniarz reaguje na zagrożenia. Księgowy rozdaje premie. A gdzieś w piwnicy siedzi pracownik. Nie bierze urlopów. Nie narzeka. Nie ma wolnych weekendów. Pracuje 24 godziny na dobę. Gdyby przestał… cała firma zamknęłaby się w ciągu kilku minut. To właśnie pień mózgu.

Gdzie się znajduje?

Pień mózgu znajduje się u podstawy mózgu i łączy mózg z rdzeniem kręgowym. Składa się z trzech części:

• śródmózgowia,
• mostu,
• rdzenia przedłużonego.

To jedna z najstarszych ewolucyjnie części naszego układu nerwowego.

Za co odpowiada?

Mówiąc najprościej… Za rzeczy, o których nie chcesz pamiętać. Bo gdybyś musiał… nie robiłbyś nic innego. Pień mózgu pomaga kontrolować między innymi:

• oddychanie,
• pracę serca,
• ciśnienie krwi,
• połykanie,
• kaszel,
• kichanie,
• wymioty,
• sen i czuwanie.

Wyobraź sobie, że co trzy sekundy musiałbyś sobie przypominać:

„Oddychaj.”

Brzmi słabo. Na szczęście pień mózgu robi to za Ciebie.

A kiedy śpisz?

Ty śpisz. On nie. Całą noc kontroluje:

• czy serce bije,
• czy płuca pracują,
• czy organizm otrzymuje wystarczającą ilość tlenu.

Można powiedzieć, że jest najbardziej zapracowanym pracownikiem w całym mózgu. I nigdy nie prosi o podwyżkę.

Pień mózgu a psychiatria

Choć pień mózgu kojarzy się głównie z podstawowymi funkcjami życiowymi, znajduje się w nim kilka ważnych skupisk neuronów produkujących neuroprzekaźniki, między innymi:

• serotoninę,
• noradrenalinę,
• dopaminę.

Neurony te wysyłają swoje wypustki do wielu obszarów mózgu i wpływają na:

• nastrój,
• uwagę,
• sen,
• motywację,
• reakcję na stres.

Dlatego pień mózgu jest również ważny w badaniach nad depresją, zaburzeniami lękowymi, ADHD czy chorobą Parkinsona.

Ciekawostka

Większość ludzi nigdy nie myśli o swoim pniu mózgu. I bardzo dobrze. Bo jego największym sukcesem jest to… że wykonuje gigantyczną ilość pracy tak skutecznie, iż nawet nie zauważasz jego istnienia. To trochę jak administrator serwerów. Jeśli wszystko działa… nikt go nie chwali. Ale gdy serwer padnie o trzeciej nad ranem… nagle wszyscy przypominają sobie, że istnieje. Z pniem mózgu jest podobnie. Im mniej o nim myślisz… tym lepiej wykonuje swoją robotę.

Źródła

• Purves D. i wsp. Neuroscience (Oxford University Press).
• Bear M.F., Connors B.W., Paradiso M.A. Neuroscience: Exploring the Brain.
• StatPearls – Neuroanatomy, Brainstem
• National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS)