Mediator, który próbuje pogodzić wszystkich.

Wyobraź sobie zebranie. Ciało migdałowate krzyczy:

„Uciekamy!”

Kora przedczołowa odpowiada:

„Spokojnie, najpierw pomyślmy.”

Hipokamp dorzuca:

„Ej, już kiedyś coś podobnego się wydarzyło.”

A gdzieś pomiędzy nimi siedzi człowiek, który łapie się za głowę i mówi:

„Czy wy możecie się chociaż raz dogadać?”

To właśnie zakręt obręczy (cingulate gyrus).

Gdzie się znajduje?

Zakręt obręczy znajduje się na wewnętrznej powierzchni mózgu, tuż nad ciałem modzelowatym. Jest częścią układu limbicznego i ma liczne połączenia z korą przedczołową, ciałem migdałowatym, hipokampem oraz wieloma innymi strukturami. To sprawia, że jest dosłownie w centrum komunikacji.

Za co odpowiada?

Zakręt obręczy uczestniczy między innymi w:

• regulacji emocji,
• podejmowaniu decyzji,
• wykrywaniu błędów,
• skupianiu uwagi,
• motywacji,
• odczuwaniu bólu (zarówno fizycznego, jak i jego emocjonalnego aspektu),
• kontrolowaniu reakcji.

Można powiedzieć, że stale zadaje pytania:

„Czy to była dobra decyzja?”

„Może jednak warto zmienić plan?”

Wykrywacz pomyłek

Wyobraź sobie, że wpisujesz hasło. Klikasz Enter. I nagle…

„Nieprawidłowe hasło.”

To uczucie:

„Kurczę… coś zrobiłem źle.”

Jest związane między innymi z aktywnością przedniej części zakrętu obręczy. Ta struktura pomaga wykrywać konflikty i błędy, zanim zdążysz je świadomie przeanalizować. Twój mózg często orientuje się, że coś jest nie tak… zanim Ty sam to nazwiesz.

Zakręt obręczy a psychiatria

Badania pokazują, że zakręt obręczy odgrywa rolę między innymi w:

• depresji,
• OCD,
• ADHD,
• zaburzeniach lękowych,
• PTSD,
• schizofrenii.

Na przykład u części osób z depresją obserwuje się zmiany aktywności niektórych obszarów zakrętu obręczy. Naukowcy badają również tę strukturę w kontekście przewidywania odpowiedzi na leczenie, ale nie jest ona samodzielnym „wyznacznikiem” żadnego zaburzenia.

Ciekawostka

Czy zdarzyło Ci się kiedyś powiedzieć:

„Coś mi tu nie pasuje…”

…choć jeszcze nie wiedziałeś dlaczego? Jednym z obszarów, który może brać udział w takim wczesnym wykrywaniu konfliktu lub niezgodności, jest właśnie przedni zakręt obręczy. To trochę jak kolega w pracy, który mówi:

„Nie wiem, gdzie jest problem… ale jestem pewien, że zaraz go znajdziemy.”

I co najgorsze… bardzo często ma rację.

Źródła

• Bush G., Luu P., Posner M.I. Cognitive and emotional influences in anterior cingulate cortex. Trends in Cognitive Sciences (2000).
• Shackman A.J. i wsp. The Integration of Negative Affect, Pain and Cognitive Control in the Cingulate Cortex. Nature Reviews Neuroscience (2011).
• StatPearls – Neuroanatomy, Cingulate Gyrus
• National Library of Medicine – Anterior Cingulate Cortex and Psychiatric Disorders
•